Biz imzaları yox, əsərləri dərc edirik...

"Qara” sözü ”ağ”ın qulu deyil – Vasile Romançukun şeirləri
540
10 Yanvar 2018, 11:44
 artkaspi.az Vasile Romançukun şeirlərini təqdim edir: 
 

 
 17 dekabr 1947-ci ildə Bessarabiyanın Yedineçko rayonu, Bedraci Noy kəndində doğulub. Moldova Dövlət Universitetini bitirib (ixtisas - jurnalistika). "Prut” nəşriyyatının baş redaktorudur. Şeir kitabları: Genealogie (1974), Citirea proverbelor (1979), Din tat-n fiu (1984), Ce am pe suflet (1988), Note de provincial (1991), Un timp fara nume (1996), İndoiala de sine (1997), E taomna, cad maştile (2001), Marele pustiu invizibil (2001), Recititrea proverbelor (2007), Olimpul de plastic (2007), Purtatrul de cuvant al tacerii (2011), Lasa un semn (2012), Cuvantul ne adauga vedere. Sonete (2012), Lumina glasului launtric (2016) və sair. Uşaqlar üçün bir sıra kitabların müəllifidir.
Moldova Yazıçılar mükafatlarını alıb (1996, 2010). Moldova Respublikasının Dövlət mükafatı (2000). Poetik yaradıcılığına görə "Nichita Stanescu” adına böyük mükafat (Ploeşt, 2001). Uşaq və gənclər üçün kitablar üzrə Beynəlxalq Şuranın fəxri diplomu (Bazel, İsveçrə, 2002). Bir sıra şeirləri fransız, ingilis, rus və digər dillərə çevrilib.
 
 
 GÜZGÜ
 
 Valideynlərim Olqa və Alekseyin xatirəsinə
 
 
Dərddən, qəmdən, xatirələrin gətirdiyi seldən
gözlərim (sizi axtaran gözlərim)
Göy üzünə kök atdılar.
 
Əzizlərim, sizi
Daha haralarda axtarım?
 
Səma yeganə güzgüdür ki,
Haçansa ona baxan bütün üzləri hifz edir.
 
 
 HƏRFLƏR SAKİTCƏ TÖKÜLÜR AŞAĞI
 
 
 Mən sükut sözünü təmsil edirəm.
 
İşıqlı
isti yağışlar yağır, 
hərflər sakitcə tökülür aşağı
Səma əlifbasından – 
Onlardan söz düzəldə bilsəydim,
Şeirlərin ilahi eşq haqda
Sevincini duya bilərdim əlbət.
 
Uzun zamandı eşq haqda bir şeir təəccübləndirir məni,
Qeyri-adi bir şeir,
Haradaki hislər
Neologizm sözlüyünə
Arxaizmlər sözlüyünə baxmadan
Oxuna və anlaşıla bilər.
 
Hislər
Özcə işıqları sayəsində
Görünə bilirlər şəkil kimi.
 
Eşidilməzdən qabaq
Sükutu doğan
Hislər...
 
Mən sükut sözünü təmsil edirəm.
 
 
 MÜMKÜN VARİANT
 
Söz olmaq istərdim
(Mən sözəm, - Nikita Stenesku yazırdı),
Söz – 
Günbəgün, hər an, hər saat axtarsın məni şair və
Tapmadan
Şeirini tamamlaya bilməsin.
 
Elə bir söz ki,
Başqa heç bir sözlə qafiyələnməsin,
Bayağı beytin qandalları qoluna keçməsin
(ah, şeirin dabanı alta olmaq
Necə həqarətdir –
Sözün Axilles dabanı altında əzilmək!)
 
Söz olmaq istərdim,
Təkcə və tənha,
Tərkidünya söz
 
  
 *** 
 
Söz olmaq istərdim
Yaşam uğrunda çarpışmalardan kənar
(Qriqore Vieru demişkən)
Sözlərin məftunedici bərabərliyi də olmamış deyil:
Gözləri var – görür,
Hüşyardır – anlayır;
Məsələn, "yoxsul, dilənçi” sözü,
"bankir” sözündən heç də kasıb deyil,
"filosof” sözü "cahil” sözündən müdrik deyil heç də,
"Serjant” sözü
"general” sözünün əmrlərinə tabe deyil
"qara” sözü
”ağ”ın qulu deyil ki
Və sair və ilaxır
 
Sözlər 
Öz mənalarını anlamadan da xoşbəxtdirlər,
Yaşayırlar...
 
 


 
 YEDDİYƏ VURMA CƏDVƏLİ
 
 
Heç kəs,
Daha heç kəs əjdaha olmaq istəmir,
Heç kəs.
Hələ bir yeddibaşlı əjdaha.
Bu heç də əlini cibinə salıb
Bir hovura yeddi şlyapa almaq kimi zarafat deyil.
Yaxud yeddi cüt eynək.
Hələ bir papiros çəkənsənsə, bəs onda neyləməli?
Və bundan əlavə qədəhə qarşı da etinasız deyilsənsə?
Doğrudan da,
Eyni anda yeddi dildə
Kiminsə qarasına danışmaqdan daha dəhşətlidir,
Belə boş şeylərə görə
əjdaha olmağa dəyərmi heç?
Bir düşün, dediyin bu yeddi baş
Mübahisəyə girir, hansımız ağıllıyıq deyə! – 
Aman Allah, nə pis boğuşurlar,
Necə dişləyirlər!
Gəlin adam olaq, - 
Pedaqoji şövqə tutulan əjdaha qışqırır,
Sonra yeddi dəfə başına döyür
(başlarına döyür),
Tam əminliklə ki,
Yeni insana
Çevrilir
Yeni, yepyeni insana
Yeni, lap yeni insana.
 
 
 ELEGİYA
 
Sevgi sözlərimizin üstünü
Toz basır.
İndi barmaqla onların üstüylə gedib yaza bilərsən:
"Səni sevirəm!”
Canyandıran hörümçək
Onlara ipək paltar biçir
Sanki
Arxaizmlər sözlüyünü cildini
Hörür.
 
 
 GÖZ
 
Dolaşır bu şəhəri bir qəmli, bir nəmli göz,
Kədərli insanlar keçir yanından,
Özlərini elə aparırlar ki, sanki onu görmürlər.
Heç kim, heç kim ondan soruşmur:
Göz, mənimki olmaq istərdinmi?
Heç kəs, heç kəs ona demir:
Göz, indiyəcən hardaydın! 
Korlar artıq görmək istəməzlər (geri qayıtmaq, yəni)
Görənlər gördüklərindən artıq görmək istəməzlər (indi).
Adamlar gözdən çəkinirlər (qorxurlar)
 
O göz ki ağlamağın nə olduğunu unutmayıb
Onların baxış bucağını dəyişə bilərdi
Özünün korluğuna qarşılıq.
 
Şəhərdə gəzib-dolaşır, qəmli, nəmli göz.
 
 
 
 İŞARƏ VER
 
 
Ötüb keçən günün üzünə bir şey yaz,
Çıxıb gedən günün üzünə bir vacib işarə qoy
(fərqləndirici bir şey).
Yalnız sənə bəlli olan bir işarə.
 
Beləliklə, zaman
Səni aldada bilməyəcək (axmaq yerində oynatmayacaq)
Sən, şübhəsiz ki, dərhal anlayacaqsan,
əgər keçib gedən gün
yeni gündürsə
yaxud dünənkinin eynidir,
yəni o gün ki, bizə bəlli olmayan yollarla
qarşına çıxır yenidən
ancaq başqa libasda...
 
 Tərcümə edən: Cavanşir Yusifli
 Mənbə: "Dünya ədəbiyyatı" jurnalı